Το Φύτρο του Ρυζιού

  

Η Ευγενής Μαχαγιάνα Σούτρα «Το Φύτρο του Ρυζιού»

Ārya­ śāli­stamba ­nāma­ mahāyāna ­sūtra

འཕགས་པ་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

’phags pa sA lu’i ljang pa zhes bya ba theg pa chen po’i mdo

 

· Toh 210 ·

Degé Kangyur, τόμος 62 (mdo sde, tsha), φύλλα 116.a–123.b

Μεταφρασμένο στα Θιβετανικά από τον Yeshé Dé

84000: Translating the Words of the Buddha

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε αυτή τη σούτρα, κατόπιν αιτήματος του σεβάσμιου Σαριπούτρα, ο μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια εξηγεί μια πολύ σύντομη διδασκαλία σχετικά με την αλληλεξάρτηση, την οποία ο Βούδας είχε δώσει νωρίτερα εκείνη την ημέρα, ενώ παρατηρούσε ένα φύτρο ρυζιού. Το κείμενο εξετάζει την εξωτερική και την εσωτερική αιτιότητα και τις συνθήκες της, περιγράφει λεπτομερώς τον δωδεκάπτυχο κύκλο μέσω του οποίου η εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση οδηγεί σε διαδοχικές ζωές, και εξηγεί πώς η κατανόηση της ίδιας της φύσης αυτής της διαδικασίας μπορεί να οδηγήσει στην απελευθέρωση από αυτήν. 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε από τα Θιβετανικά, σε σύγκριση με εκδόσεις στα Σανσκριτικά, με εισαγωγή και επιμέλεια από την Ομάδα Μετάφρασης Dharmasāgara: Raktrul Ngawang Kunga Rinpoche, Rebecca Hufen, Jason Sanche, Arne Schelling και Sonam Spitz.

Η μετάφραση ολοκληρώθηκε υπό την αιγίδα και την επίβλεψη του προγράμματος «84000:Translating the Words of the Buddha 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το «Φύτρο του Ρυζιού» (Śālistamba) είναι μία από τις σημαντικότερες σούτρες με θέμα την εξαρτημένη εκδήλωση[1]. Σε αυτή τη σούτρα, ο Σαριπούτρα[2] πλησιάζει τον Μαϊτρέγια[3] και του ζητά να του εξηγήσει το νόημα της ακόλουθης δήλωσης του Βούδα, την οποία είχε κάνει νωρίτερα την ίδια μέρα ενώ παρατηρούσε ένα φύτρο ρυζιού: «Όποιος βλέπει την εξαρτημένη εκδήλωση, βλέπει το Ντάρμα. Όποιος βλέπει το Ντάρμα[4], βλέπει τον Βούδα». Ακολουθεί μια εξήγηση της εξαρτημένης εκδήλωσης μέσω των δώδεκα κρίκων, του Οκταπλού Μονοπατιού των Ευγενών και της σχέσης τους με τις εξωτερικές και εσωτερικές αιτίες και συνθήκες. Είναι κρίσιμο ότι μόνο κατανοώντας την ίδια τη φύση της εξαρτημένης εκδήλωσης μπορεί κανείς να απελευθερωθεί από αυτήν και να επιτύχει τη φώτιση.

Δεν γνωρίζουμε να υπάρχει κάποιο πλήρες σανσκριτικό κείμενο του «Φύτρου του Ρυζιού». Ωστόσο, παρατίθεται εκτενώς σε σωζόμενες σανσκριτικές πραγματείες όπως το Abhidharmakōśa vyākhyā του Γιασομίτρα, το Prasannapadā του Τσαντρακίρτι, το Bodhicharyāvatāra pañjikā του Πρατζνακαραμάτι, το Śikṣasamuccaya του Σαντιντέβα, καθώς και σε μια κριτική μη βουδιστική πραγματεία, το Bhāmatī του Βακασπατιμίσα. Με βάση κυρίως αυτά, έχουν πραγματοποιηθεί διάφορες ανακατασκευές στα σανσκριτικά, οι οποίες, όπως υποστηρίζεται, περιλαμβάνουν περίπου το ενενήντα τοις εκατό του «Φύτρου του Ρυζιού». Η πρώτη ανακατασκευασμένη έκδοση εκπονήθηκε από τον Louis de La Vallée Poussin (1913). Χωρίς να έχει πρόσβαση σε αυτήν, ο N. Ayaswami Sastri (1950) παρήγαγε μια άλλη ανακατασκευή. Μια ακόμη ανακατασκευή παρήχθη από τον V.V. Gokhale (1961). Τέλος, ο N. Ross Reat (1993) πραγματοποίησε μια διεξοδική συγκριτική μελέτη και μια νέα ανακατασκευασμένη έκδοση, λαμβάνοντας υπόψη πηγές στα Σανσκριτικά, τα Θιβετανικά, τα Πάλι και τα Κινέζικα· ο Reat παρέχει επίσης μια πλήρη αγγλική μετάφραση. Το έργο αυτό αναδεικνύει επίσης τα πολλά παράλληλα και παρόμοια αποσπάσματα στις σούττα της γλώσσας Πάλι.

Υπάρχουν τρία ινδικά σχόλια για το «Φύτρο του Ρυζιού» που έχουν διασωθεί σε μεταφράσεις στα Θιβετανικά και στα Μογγολικά, συγκεκριμένα η Śālistamba [ka]ṭīkā του Καμαλασίλα, καθώς και η Śālistamba [ka]mahāyana­sūtra­ṭīkā και η Śāli­stambaka­kārikā, και τα δύο αποδιδόμενα στον Ναγκαρτζούνα. Τα έργα αυτά έχουν μελετηθεί διεξοδικά και μεταφραστεί από τον Jeffrey D. Schoening (1995). Ο ίδιος παρέχει επίσης μια χρονολογική καταγραφή τόσο των τμηματικών όσο και των ολοκληρωμένων μεταφράσεων του «Φύτρου του Ρυζιού» σε δυτικές γλώσσες, με την πρώτη να είναι μια μετάφραση από τα Κινέζικα στα Ιταλικά το 1908· επίσης, αναφέρει μια Ιαπωνική μετάφραση από τα Κινέζικα του Taishō 709.

Οι περισσότερες από τις πληροφορίες που παρέχονται σε αυτή την εισαγωγή μπορούν να βρεθούν με περισσότερες λεπτομέρειες στις πηγές που αναφέρονται παραπάνω, ειδικά στους Reat και Schoening. Λόγω της μεγάλης σημασίας του, το «Φύτρο του Ρυζιού» έχει επίσης συζητηθεί στο πλαίσιο πολλών άλλων μελετών, οι λεπτομέρειες των οποίων θα ξεπερνούσαν το πλαίσιο αυτής της σύντομης εισαγωγής.

Υπάρχουν τέσσερις κινεζικές μεταφράσεις (Taishō 709–712), με την πρώτη και παλαιότερη να έχει πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της Δυναστείας των Ανατολικών Τζιν (317–420 μ.Χ.). Μια πολύ παρόμοια σούτρα (Taishō 708) είχε ήδη μεταφραστεί από τον Chih-ch’ien κατά τη διάρκεια της Δυναστείας των Γου (222–280 μ.Χ.). Όπως έχει επισημάνει ο Martin (2014, σ. 283), η Διαθήκη του Wa / Ba (dba’ / sba bzhed) αναφέρει ότι μια κινεζική έκδοση μεταφράστηκε στα Θιβετανικά πριν από την ολοκλήρωση του πρώτου μοναστηριού του Θιβέτ, του Samye, προς το τέλος του 8ου αιώνα. Η Θιβετανική μετάφραση αναφέρεται επίσης στον κατάλογο Denkarma (ldan dkar ma) που συνέταξαν ο Kawa Paltseg και άλλοι, πιθανώς το έτος 812. Οι κολοφώνες σε δύο από τα παλαιότερα σωζόμενα Θιβετανικά χειρόγραφα που έχουν ταυτοποιηθεί μέχρι σήμερα (τα χειρόγραφα του Dunhuang PT 551 και PT 552) αναφέρουν ως μεταφραστή τον Yeshé Dé, έναν διάσημο Θιβετανό μεταφραστή του 8ου έως 9ου αιώνα. Η πληροφορία αυτή απουσιάζει από τις μεταγενέστερες εκδόσεις.

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές και παραλλαγές μεταξύ των πολλών εκδοχών, εκδόσεων και μεταφράσεων αυτής της σούτρας, οι οποίες δεν καταγράφονται λεπτομερώς εδώ. Οι εναλλακτικές αναγνώσεις, καθώς και οι παραπομπές στα σχόλια, παρατίθενται μόνο για τα αποσπάσματα που ήταν κρίσιμα για τις ουσιώδεις αποφάσεις που ελήφθησαν όσον αφορά τη μετάφραση. Επομένως, η παρούσα μετάφραση δεν αποσκοπεί να βελτιώσει τις προαναφερθείσες μελέτες. Οι αναγνώστες που ενδιαφέρονται για την ακαδημαϊκή και φιλολογική έρευνα σχετικά με τις διαθέσιμες πηγές κειμένων μπορούν να ανατρέξουν σε αυτές. Σκοπός εδώ είναι μια μετάφραση που βασίζεται κυρίως στην Θιβετανική έκδοση της συλλογής Degé Kangyur και στη συγκριτική έκδοση του Κανγκιούρ Pedurma (dpe bsdur ma), με αναφορά στα διαθέσιμα στοιχεία των Σανσκριτικών, ιδίως της έκδοσης του Reat.

  

Η Ευγενής Μαχαγιάνα Σούτρα

Το Φύτρο του Ρυζιού

Υποκλίνομαι σε όλους τους Βούδες και τους Μποντισάτβα!

Έτσι άκουσα κάποτε. Ο Μπαγκαβάν βρισκόταν στο βουνό Κορυφή του Γύπα, στη Ρατζαγκρίχα, μαζί με μια μεγάλη Σάνγκα από 1.250 μπίκσου και μεγάλο αριθμό Μποντισάτβα Μαχασάτβα. Τότε, ο σεβάσμιος Σαριπούτρα πήγε στο μέρος που συνήθιζε να συχνάζει ο Μποντισάτβα Μαχασάτβα Μαϊτρέγια και, αφού αντάλλαξαν ευχές, καθίσαν και οι δύο πάνω σε έναν επίπεδο βράχο.

Ο σεβάσμιος Σαριπούτρα είπε τότε στον Μποντισάτβα Μαχασάτβα Μαϊτρέγια: «Μαϊτρέγια, σήμερα εδώ, ο Μπαγκαβάν, κοιτάζοντας ένα φύτρο ρυζιού, είπε αυτό το ρητό στους μπίκσου: “ Μοναχοί, όποιος βλέπει την εξαρτημένη εκδήλωση, βλέπει το Ντάρμα. Όποιος βλέπει το Ντάρμα, βλέπει τον Βούδα». Αφού είπε αυτά, ο Μπαγκαβάν έμεινε σιωπηλός. Μαϊτρέγια, ποια είναι η έννοια αυτού του ρητού που είπε ο Σουγκάτα; Τι είναι η εξαρτημένη εκδήλωση; Τι είναι το Ντάρμα; Τι είναι ο Βούδας; Πώς βλέπει κανείς το Ντάρμα βλέποντας την εξαρτημένη εκδήλωση; Πώς βλέπει κανείς τον Βούδα βλέποντας το Ντάρμα;»

Ο Μποντισάτβα Μαχασάτβα Μαϊτρέγια απάντησε τότε στον σεβάσμιο Σαραντβατιπούτρα: «Σεβάσμιε Σαριπούτρα, θέλεις να μάθεις τι είναι η αλληλεξάρτηση, όπως αναφέρεται στη δήλωση του Μπαγκαβάν, του Κυρίου του Ντάρμα, του Παντογνώστη: “Μοναχοί, όποιος βλέπει την εξαρτημένη εκδήλωση, βλέπει το Ντάρμα. Όποιος βλέπει το Ντάρμα, βλέπει τον Βούδα”; Λοιπόν, η φράση «εξαρτημένη εκδήλωση» σημαίνει ότι κάτι γεννιέται επειδή κάτι άλλο υπάρχει ήδη· κάτι γεννιέται επειδή κάτι άλλο είχε ήδη γεννηθεί. Δηλαδή, η άγνοια[5] οδηγεί στους σχηματισμούς. Οι σχηματισμοί γεννούν τη συνείδηση. Η συνείδηση δημιουργεί το όνομα - και - μορφή. Το όνομα - και - μορφή γεννούν τις έξι αισθητηριακές πηγές[6]. Οι έξι αισθητηριακές πηγές οδηγούν στην επαφή. Η επαφή οδηγεί στην αίσθηση[7]. Η αίσθηση οδηγεί στην επιθυμία/λαχτάρα. Η επιθυμία γεννά την άρπαγμα/προσκόλληση[8]. Η προσκόλληση οδηγεί στο γίγνεσθαι/ύπαρξη. Το γίγνεσθαι οδηγεί στη γέννηση. Και η γέννηση είναι η αιτία της γήρανσης και του θανάτου, της θλίψης, του θρήνου, του πόνου, της απελπισίας και της ανησυχίας. Έτσι δημιουργείται ολόκληρος αυτός ο τεράστιος ωκεανός της δυστυχίας.

Όταν παύει η άγνοια, παύουν οι σχηματισμοί. Όταν παύουν οι σχηματισμοί, παύει η συνείδηση. Όταν παύει η συνείδηση, παύουν το όνομα - και - μορφή. Όταν παύουν το όνομα - και - μορφή, παύουν οι έξι αισθητηριακές πηγές. Όταν παύουν οι έξι αισθητηριακές πηγές, παύει η επαφή. Όταν παύει η επαφή, παύει η αίσθηση. Όταν παύει η αίσθηση, παύει η επιθυμία/λαχτάρα. Όταν παύει η επιθυμία, παύει η άρπαγμα/προσκόλληση. Όταν παύει η προσκόλληση, παύει το γίγνεσθαι. Όταν παύει το γίγνεσθαι, παύει η γέννηση. Και όταν παύει η γέννηση, παύουν η γήρανση και ο θάνατος, η θλίψη, ο θρήνος, ο πόνος, η απελπισία και η ανησυχία. Έτσι παύει ολόκληρος αυτός ο μεγάλος ωκεανός πόνου. Αυτό είναι που ο Μπαγκαβάν έχει ονομάσει εξαρτημένη εκδήλωση.

Τι είναι το Ντάρμα; Το Ντάρμα είναι η οκταπλή οδός των ευγενών: ορθή άποψη, ορθή πρόθεση, ορθή ομιλία, ορθή πράξη, ορθός βιοπορισμός, ορθή προσπάθεια, ορθή προσοχή και ορθή συγκέντρωση. Αυτή η οκταπλή οδός των ευγενών, σε συνδυασμό με την επίτευξη των αποτελεσμάτων του και της νιρβάνα, είναι αυτό που ο Μπαγκαβάν έχει ονομάσει Ντάρμα.

Ποιος είναι ο Μπαγκαβάν Βούδας; Ένας Βούδας, που ονομάζεται έτσι επειδή κατανοεί όλα τα ντάρμα[9], είναι προικισμένος με το μάτι της σοφίας των ευγενών και το σώμα του Ντάρμα, και έτσι αντιλαμβάνεται τα ντάρμα[10] εκείνων που βρίσκονται ακόμη σε εκπαίδευση και εκείνων που έχουν υπερβεί την εκπαίδευση.

Πώς αντιλαμβάνεται κανείς τη εξαρτημένη εκδήλωση; Σχετικά με αυτό το θέμα, ο Μπαγκαβάν είπε: «Όποιος αντιλαμβάνεται την αλληλεξάρτηση ως σταθερή, χωρίς ζωτική δύναμη, στερημένη από ζωτική δύναμη, αληθινή, αλάθητη, αγέννητη, μη αναδυόμενη, αδημιούργητη, μη σύνθετη, ανεμπόδιστη, αδιόρατη, γαλήνια, ατρόμητη, αδιαμφισβήτητη, ανεξάντλητη και, εκ φύσεως, ποτέ αδρανή, και ο οποίος ομοίως αντιλαμβάνεται το Ντάρμα ως επίσης σταθερό, χωρίς ζωτική δύναμη, στερημένο από ζωτική δύναμη, αληθινό, αλάθητο, αγέννητο, μη αναδυθέν, αδημιούργητο, μη σύνθετο, ανεμπόδιστο, αδιόρατο, γαλήνιο, άφοβο, αδιαμφισβήτητο, ανεξάντλητο και ποτέ αδρανές, κατανοεί σαφώς το Ντάρμα των ευγενών, και αποκτώντας έτσι τη σωστή γνώση, βλέπει τον Βούδα, το σώμα του ανυπέρβλητου Ντάρμα.»

Γιατί ονομάζεται εξαρτημένη εκδήλωση; Ονομάζεται εξαρτημένη εκδήλωση επειδή είναι αιτιώδης και υπό όρους, όχι μη αιτιώδης και χωρίς όρους. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μπαγκαβάν δίδαξε συνοπτικά τα χαρακτηριστικά της εξαρτημένης εκδήλωσης ως εξής: «Τα αποτελέσματα προέρχονται από τις δικές τους συγκεκριμένες συνθήκες. Είτε εμφανιστούν οι Τατάγκατα είτε όχι, αυτή η αληθινή φύση των πραγμάτων[11] θα παραμείνει. Είναι η αληθινή φύση· η σταθερότητα του Ντάρμα[12]· το αμετάβλητο του Ντάρμα, σύμφωνη με την εξαρτημένη εκδήλωση, το ως είναι[13], το αδιαμφισβήτητο ως είναι, το αμετάβλητο ως είναι, την πραγματικότητα και την αλήθεια· αδιαμφισβήτητη· και αλάθητη.

1.10 Επιπλέον, η εξαρτημένη εκδήλωση γεννιέται από δύο αρχές. Από ποιες δύο αρχές; Από μια αιτιακή σχέση και μια σχέση συνθηκών. Ακόμη, θα πρέπει να γίνει κατανοητή ως διπλή: εξωτερική και εσωτερική. 

Ποια είναι η αιτιακή σχέση στην εξωτερική εξαρτημένη εκδήλωση; Έχει ως εξής: Από έναν σπόρο βγαίνει ένα φύτρο, από το φύτρο ένα φύλλο, από το φύλλο ένας βλαστός, από τον βλαστό ένας μίσχος, από τον μίσχο ένας ύπερος, από τον ύπερο ένα λουλούδι, και από το λουλούδι βγαίνει ένας καρπός. Αν δεν υπάρχει σπόρος, το φύτρο δεν μπορεί να εμφανιστεί, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά, χωρίς το λουλούδι, ο καρπός δεν μπορεί να εμφανιστεί. Αν υπάρχει σπόρος, το φύτρο θα σχηματιστεί, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά, αν υπάρχει λουλούδι, τότε ο καρπός θα σχηματιστεί. 

Σε αυτή τη διαδικασία, ο σπόρος δεν σκέφτεται: “Εγώ σχηματίζω το φύτρο”. Ούτε το φύτρο σκέφτεται: “Εγώ σχηματίζομαι από τον σπόρο”. Παρομοίως, το λουλούδι δεν σκέφτεται: “Εγώ σχηματίζω τον καρπό”. Ούτε ο καρπός σκέφτεται: “Εγώ σχηματίζομαι από το λουλούδι”. Κι όμως, αν υπάρχει σπόρος, το φύτρο θα πάρει μορφή και θα εμφανιστεί, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά, παρομοίως, αν υπάρχει λουλούδι, ο καρπός θα πάρει μορφή και θα εμφανιστεί. Έτσι πρέπει να βλέπουμε την αιτιακή σχέση στην εξωτερική εξαρτημένη εκδήλωση. 

Πώς πρέπει, λοιπόν, να βλέπουμε τη σχέση των συνθηκών στην εξωτερική εξαρτημένη εκδήλωση; Ως αποτέλεσμα της συνύπαρξης έξι στοιχείων. Ως αποτέλεσμα της συνύπαρξης ποιων έξι στοιχείων; Συγκεκριμένα, η υπό όρους εξαρτημένη εκδήλωση πρέπει να ιδωθεί ως αποτέλεσμα της συνύπαρξης των στοιχείων της γης, του νερού, της φωτιάς, του ανέμου, του διαστήματος και της εποχής. 

Το στοιχείο της γης λειτουργεί ως το στήριγμα για τον σπόρο. Το στοιχείο του νερού υγραίνει τον σπόρο. Το στοιχείο της φωτιάς ωριμάζει τον σπόρο. Το στοιχείο του ανέμου ανοίγει τον σπόρο. Το στοιχείο του χώρου επιτελεί τη λειτουργία της μη παρεμπόδισης του σπόρου. Και η εποχή μεταμορφώνει τον σπόρο. Χωρίς αυτές τις συνθήκες, ένα φύτρο δεν μπορεί να σχηματιστεί από έναν σπόρο. Όταν όμως το εξωτερικό στοιχείο της γης δεν παρουσιάζει έλλειψη, και παρομοίως το νερό, η φωτιά, ο άνεμος, το διάστημα και η εποχή δεν παρουσιάζουν έλλειψη, τότε από τη συνύπαρξη όλων αυτών των παραγόντων, ένα φύτρο σχηματίζεται, καθώς ο σπόρος παύει να υφίσταται. 

Σε αυτή τη διαδικασία, το στοιχείο της γης δεν σκέφτεται: “Εγώ στηρίζω τον σπόρο”. Ούτε το στοιχείο του νερού σκέφτεται: “Εγώ υγραίνω τον σπόρο”. Ούτε το στοιχείο της φωτιάς σκέφτεται: “Εγώ ωριμάζω τον σπόρο”. Ούτε το στοιχείο του ανέμου σκέφτεται: “Εγώ ανοίγω τον σπόρο”. Ούτε το στοιχείο του διαστήματος σκέφτεται: “Εγώ φροντίζω να μην παρεμποδίζεται ο σπόρος”. Ούτε η εποχή σκέφτεται: “Εγώ μεταμορφώνω τον σπόρο”. Ούτε ο σπόρος σκέφτεται: “Εγώ σχηματίζω το φύτρο”. Ούτε το φύτρο σκέφτεται: “Εγώ σχηματίζομαι από αυτές τις συνθήκες”. Κι όμως, όταν αυτές οι συνθήκες είναι παρούσες και ο σπόρος παύει να υφίσταται, το φύτρο σχηματίζεται. Παρομοίως, όταν τελικά υπάρξει ένα λουλούδι, ο καρπός σχηματίζεται. 

Το φύτρο δεν έχει δημιουργηθεί από το ίδιο, δεν έχει δημιουργηθεί από άλλο, δεν έχει δημιουργηθεί και από τα δύο, δεν έχει δημιουργηθεί από τον Ίσβαρα[14], δεν έχει μεταμορφωθεί από τον χρόνο[15], δεν προέρχεται από την πρακρίτι[16] και δεν έχει γεννηθεί χωρίς καμία αιτία. Παρόλα αυτά, μέσα από τη συνύπαρξη των στοιχείων της γης, του νερού, της φωτιάς, του ανέμου, του διαστήματος και της εποχής, το φύτρο σχηματίζεται καθώς ο σπόρος παύει να υφίσταται. 

Έτσι πρέπει να βλέπουμε τη σχέση των συνθηκών στην εξωτερική εξαρτημένη εκδήλωση. 

Εδώ, την εξωτερική εξαρτημένη εκδήλωση των πραγμάτων πρέπει να τη βλέπουμε μέσα από πέντε βασικά χαρακτηριστικά. Ποια είναι αυτά τα πέντε χαρακτηριστικά; Δεν είναι μόνιμη, δεν είναι ασυνεχής [έχει συνεχή ροή], δεν περιλαμβάνει τη μετεμψύχωση, παράγει ένα μεγάλο αποτέλεσμα από μια μικρή αιτία και διατηρεί μια συνέχεια του ίδιου είδους[17]. 

Πώς είναι μη μόνιμη; Είναι μη μόνιμη επειδή το φύτρο και ο σπόρος είναι διαφορετικά πράγματα. Το φύτρο δεν είναι ο σπόρος. Το φύτρο δεν προκύπτει από τον σπόρο αφότου αυτός έχει πάψει εντελώς να υπάρχει, ούτε προκύπτει από τον σπόρο ενόσω αυτός δεν έχει ακόμη πάψει να υπάρχει. Αντίθετα, το φύτρο γεννιέται ακριβώς τη στιγμή που ο σπόρος παύει να υφίσταται. 

Πώς είναι μη ασυνεχής; Είναι μη ασυνεχής επειδή το φύτρο δεν γεννιέται από έναν σπόρο που έχει ήδη πάψει προ πολλού να υπάρχει, ούτε από έναν σπόρο που δεν έχει ακόμη πάψει να υπάρχει. Αντίθετα, όπως η ζυγαριά που γέρνει από πάνω προς τα κάτω, το φύτρο γεννιέται ακριβώς όταν ο σπόρος παύει να υφίσταται. 

Πώς είναι δυνατόν να μην περιλαμβάνει την μετεμψύχωση; Δεν είναι μετεμψύχωση επειδή το φύτρο και ο σπόρος είναι διαφορετικά· αυτό που είναι το φύτρο δεν είναι ο σπόρος . 

1.20 Πώς παράγεται ένα μεγάλο αποτέλεσμα από μια μικρή αιτία; Ένας μεγάλος καρπός παράγεται από τη φύτευση ενός μικρού σπόρου. Επομένως, συνεπάγεται ότι από μια μικρή αιτία παράγεται ένα μεγάλο αποτέλεσμα. 

Τέλος, ο καρπός παράγεται ακριβώς σύμφωνα με το είδος του σπόρου που φυτεύτηκε. Επομένως, αυτό αποτελεί μια συνέχεια του ίδιου είδους.

Επομένως η εξωτερική εξαρτημένη εκδήλωση πρέπει να εξεταστεί με βάση τα πέντε χαρακτηριστικά.

Παρομοίως, η εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση προκύπτει επίσης από δύο αρχές. Από ποιες δύο αρχές; Από μια αιτιακή[18] σχέση και μια σχέση συνθηκών. 

Ποια είναι, λοιπόν, η αιτιακή σχέση στην εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση; Ξεκινά με την άγνοια που προκαλεί τους σχηματισμούς, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά η γέννηση προκαλεί τη γήρανση και τον θάνατο. Αν δεν υπάρξει άγνοια, τότε οι σχηματισμοί δεν εκδηλώνονται, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά, αν δεν υπάρξει γέννηση, τότε η γήρανση και ο θάνατος δεν εκδηλώνονται. Παρομοίως, επειδή υπάρχει η άγνοια, συμβαίνουν οι σχηματισμοί, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά, επειδή υπάρχει η γέννηση, έρχεται η γήρανση και ο θάνατος. 

Η άγνοια δεν σκέφτεται: “Εγώ παράγω τους σχηματισμούς”. Ούτε οι σχηματισμοί σκέφτονται: “Εμείς παραγόμαστε από την άγνοια”, και ούτω καθεξής. Τελικά, η γέννηση δεν σκέφτεται: “Εγώ παράγω τη γήρανση και τον θάνατο”. Ούτε η γήρανση και ο θάνατος σκέφτονται: “Εγώ παράγομαι από τη γέννηση”. Παρόλα αυτά, οι σχηματισμοί παίρνουν μορφή και εμφανίζονται επειδή υπάρχει η άγνοια, και ούτω καθεξής, μέχρι που τελικά η γήρανση και ο θάνατος παίρνουν μορφή και εμφανίζονται επειδή υπάρχει η γέννηση. 

Έτσι πρέπει να βλέπουμε την αιτιακή σχέση στην εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση. 

Πώς πρέπει να βλέπουμε τη σχέση των συνθηκών στην εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση; Ως αποτέλεσμα της συνύπαρξης έξι στοιχείων. Ως αποτέλεσμα της συνύπαρξης ποιων έξι στοιχείων; Συγκεκριμένα, η σχέση των συνθηκών στην εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση πρέπει να ιδωθεί ως αποτέλεσμα της συνύπαρξης των στοιχείων της γης, του νερού, της φωτιάς, του ανέμου, του διαστήματος και της συνείδησης.

Εδώ, τι είναι το στοιχείο της γης στην εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση; Αυτό που συγκεντρώνεται για να σχηματίσει τη στερεότητα του σώματος ονομάζεται στοιχείο της γης. Αυτό που παρέχει τη συνοχή στο σώμα ονομάζεται στοιχείο του νερού. Αυτό που χωνεύει ό,τι το σώμα τρώει, πίνει, μασάει και γεύεται ονομάζεται στοιχείο της φωτιάς. Αυτό που εκτελεί τη λειτουργία της εισπνοής και εκπνοής του σώματος ονομάζεται στοιχείο του ανέμου. Αυτό που επιτρέπει στο σώμα να έχει κοιλότητες και κενούς χώρους στο εσωτερικό του ονομάζεται στοιχείο του διαστήματος. Αυτό που παράγει τα φύτρα του ονόματος - και - μορφής (σαν καλάμια δεμένα σε δεμάτι)‍—δηλαδή ο συνδυασμός των πέντε ομάδων συνείδησης[19] μαζί με τη μολυσμένη νοητική συνείδηση‍—ονομάζεται στοιχείο της συνείδησης[20]. 

Χωρίς αυτές τις συνθήκες, το σώμα δεν μπορεί να γεννηθεί. Όταν όμως το εσωτερικό στοιχείο της γης δεν παρουσιάζει έλλειψη[21], και παρομοίως τα στοιχεία του νερού, της φωτιάς, του ανέμου, του χώρου και της συνείδησης δεν παρουσιάζουν έλλειψη, τότε από τη συνύπαρξη όλων αυτών των παραγόντων, το σώμα σχηματίζεται. 

Σε αυτή τη διαδικασία, το στοιχείο της γης δεν σκέφτεται: «Παρέχω τη στερεότητα του σώματος μέσω της συνοχής». Ούτε το στοιχείο του νερού σκέφτεται: «Παρέχω τη συνεκτικότητα στο σώμα». Ούτε το στοιχείο της φωτιάς σκέφτεται: «Χωνεύω ό,τι το σώμα τρώει, πίνει, μασάει ή γεύεται». Ούτε το στοιχείο του αέρα σκέφτεται: «Εκτελώ τη λειτουργία της εισπνοής και της εκπνοής του σώματος». Ούτε το στοιχείο του διαστήματος σκέφτεται: «Δημιουργώ τις κοιλότητες μέσα στο σώμα». Ούτε το στοιχείο της συνείδησης σκέφτεται: «Παράγω το όνομα και τη μορφή του σώματος». Ούτε το ίδιο το σώμα σκέφτεται: «Παράγομαι από αυτές τις συνθήκες». Κι όμως, όταν αυτές οι συνθήκες είναι παρούσες, το σώμα γεννιέται. 

Το στοιχείο της γης δεν είναι εαυτός, δεν είναι ον, δεν είναι ζωτική δύναμη, δεν είναι πλάσμα, δεν είναι άνθρωπος, δεν είναι πρόσωπο, δεν είναι θηλυκό, δεν είναι αρσενικό, δεν είναι ουδέτερο[22], δεν είναι εγώ, δεν είναι το δικό μου, και δεν ανήκει σε κανέναν άλλον. 

Παρομοίως, το στοιχείο του νερού, το στοιχείο της φωτιάς, το στοιχείο του αέρα, το στοιχείο του διαστήματος και το στοιχείο της συνείδησης δεν είναι εαυτός, δεν είναι ον, δεν είναι ζωτική δύναμη, δεν είναι πλάσμα, δεν είναι άνθρωπος, δεν είναι πρόσωπο, δεν είναι θηλυκό, δεν είναι αρσενικό, δεν είναι ουδέτερο, δεν είναι εγώ, δεν είναι το δικό μου, και δεν ανήκουν σε κανέναν άλλον. 

Σε αυτό το πλαίσιο, τι είναι άγνοια; Εκείνο που αντιλαμβάνεται αυτά τα ίδια τα έξι στοιχεία ως ενιαία, συμπαγή, μόνιμα, σταθερά, αιώνια, ευχάριστα, ως έναν εαυτό, ένα ον, μια ζωτική δύναμη, ένα πλάσμα, μια ψυχή[23], έναν άνδρα, ένα άτομο, έναν άνθρωπο, ένα πρόσωπο, ως «εμένα» και «δικό μου», μαζί με τις πολλές άλλες παρόμοιες παραλλαγές παρανόησης, αυτό ονομάζεται άγνοια. Η παρουσία αυτής της άγνοιας φέρνει επιθυμία, αποστροφή και πλάνη προς τα αντικείμενα. Αυτή η επιθυμία, η αποστροφή και η πλάνη προς τα αντικείμενα είναι οι [καρμικοί] σχηματισμοί που προκαλούνται από την άγνοια. Εκείνο που διακρίνει τα επιμέρους αντικείμενα είναι η συνείδηση. Τα τέσσερα σύνολα [σκάντα] της προσκόλλησης που αναδύονται σε συνδυασμό με τη συνείδηση, [μαζί με το σύνολο της υλικής μορφής], είναι το όνομα και η μορφή. Οι ικανότητες που βασίζονται στο όνομα και τη μορφή είναι οι έξι πηγές/πόρτες των αισθήσεων. Ο συνδυασμός αυτών των τριών παραγόντων[24] είναι η επαφή. Η εμπειρία της επαφής είναι η αίσθηση[25]. Η προσκόλληση στην αίσθηση είναι η λαχτάρα/επιθυμία. Η εντατικοποίηση της λαχτάρας είναι το άρπαγμα/οικειοποίηση. Η δράση που προέρχεται από το άρπαγμα/ οικειοποίηση και προκαλεί την επαναγέννηση είναι το γίγνεσθαι. Η ανάδυση των συνόλων (σκάντα) από μια τέτοια αιτία είναι η γέννηση. Η ωρίμανση των συνόλων μετά τη γέννηση είναι τα γηρατειά. Η φθορά των εξασθενημένων συνόλων είναι ο θάνατος. Τα εσωτερικά βάσανα του παραπλανημένου, προσκολλημένου, ετοιμοθάνατου ανθρώπου είναι η θλίψη. Τα λόγια που βγαίνουν μέσα από τη θλίψη είναι ο θρήνος. Η εμπειρία της δυσφορίας που συνδέεται με τη συγκέντρωση των πέντε συνειδήσεων είναι ο πόνος. Τα ψυχικά βάσανα που συνοδεύονται από την νοητική εστίαση[26] είναι η απελπισία. Επιπλέον, οποιεσδήποτε άλλες ανεπαίσθητες μολύνσεις αυτού του είδους ονομάζονται ανησυχία/άγχος. 

1.30 Ονομάζονται άγνοια με την έννοια της συσκότισης, σχηματισμοί με την έννοια της διαμόρφωσης, συνείδηση με την έννοια της γνώσης, όνομα και μορφή με την έννοια της αμοιβαίας υποστήριξης, οι έξι πηγές των αισθήσεων με την έννοια των πυλών εισόδου[27], επαφή με την έννοια της επαφής, αίσθηση με την έννοια της εμπειρίας, λαχτάρα με την έννοια της δίψας, άρπαγμα/προσκόλληση με την έννοια της οικειοποίησης, γίγνεσθαι με την έννοια της γέννησης επαναλαμβανόμενων υπάρξεων, γέννηση με την έννοια της ανάδυσης των συνόλων, γηρατειά με την έννοια της ωρίμανσης των συνόλων, θάνατος με την έννοια της φθοράς, θλίψη με την έννοια του πένθους, θρήνος με την έννοια του οδυρμού, πόνος με την έννοια του σωματικού βασάνου, απελπισία με την έννοια του ψυχικού βασάνου, και ανησυχία με την έννοια της ανεπαίσθητης μόλυνσης. 

Επιπλέον, το να μην γνωρίζει κανείς την πραγματικότητα, με την έννοια ότι δεν την αντιλαμβάνεται και την παρερμηνεύει, αυτό είναι άγνοια. 

Αν υπάρχει αυτή η άγνοια, τότε αναπτύσσονται τρία είδη σχηματισμών: εκείνοι που οδηγούν σε ενάρετες καταστάσεις[28], εκείνοι που οδηγούν σε μη ενάρετες καταστάσεις[29], και εκείνοι που οδηγούν σε ακλόνητες καταστάσεις[30]. Αυτό εννοείται με τη φράση η άγνοια είναι η συνθήκη για τους σχηματισμούς. 

Από τους σχηματισμούς που οδηγούν σε ενάρετες καταστάσεις αναδύεται η συνείδηση που οδηγεί σε ενάρετες καταστάσεις. Από τους σχηματισμούς που οδηγούν σε μη ενάρετες καταστάσεις αναδύεται η συνείδηση που οδηγεί σε μη ενάρετες καταστάσεις. Και από τους σχηματισμούς που οδηγούν σε ακλόνητες καταστάσεις αναδύεται η συνείδηση που οδηγεί σε ακλόνητες καταστάσεις. Αυτό εννοείται με τη φράση οι σχηματισμοί είναι οι συνθήκες για τη συνείδηση.

Τα τέσσερα άυλα συστατικά —η συνείδηση και εκείνα που αναδύονται μαζί της— καθώς και κάθε μορφή, είναι αυτό που εννοείται με τη φράση η συνείδηση είναι η προϋπόθεση για το όνομα και μορφή.

Λόγω της ανάπτυξης του ονόματος και μορφής, πραγματοποιούνται πράξεις μέσω των εισόδων των έξι αισθητηρίων. Αυτό είναι που εννοείται με τη φράση το όνομα και μορφή είναι οι προϋποθέσεις για τα έξι αισθητήρια.

Από τις έξι αισθητηριακές πηγές αναδύονται οι έξι συλλογές επαφής. Αυτό εννοείται με τη φράση oι έξι αισθητηριακές πηγές είναι η προϋπόθεση για την επαφή.

Οι αισθήσεις συμβαίνουν ακριβώς σύμφωνα με τον τύπο της επαφής που λαμβάνει χώρα. Αυτό εννοείται με τη φράση η επαφή είναι η προϋπόθεση για την αίσθηση.

Το να απολαμβάνει κανείς αυτά τα διαφορετικά είδη αίσθησης, να ευχαριστιέται από αυτά, να προσκολλάται σε αυτά και να διατηρεί αυτή την προσκόλληση, είναι αυτό που εννοείται με τη φράση η αίσθηση είναι η προϋπόθεση για την λαχτάρα/επιθυμία.

Από την απόλαυση, την ευχαρίστηση, την προσκόλληση και τη διατήρηση αυτής της προσκόλλησης προκύπτει μια απροθυμία να αφήσει κανείς τα πράγματα, με την επαναλαμβανόμενη ευχή: «Μακάρι να μην χωριστώ ποτέ από αυτές τις αγαπητές και ευχάριστες μορφές!» Αυτό εννοείται με τη φράση η επιθυμία είναι η προϋπόθεση για την οικειοποίηση/άρπαγμα.

Μια τέτοια επιθυμία γεννά πράξεις που οδηγούν σε επαναγέννηση μέσω του σώματος, του λόγου και του νου. Αυτό εννοείται με τη φράση η οικειοποίηση/άρπαγμα είναι η προϋπόθεση για το γίγνεσθαι.

1.40 Ο σχηματισμός των πέντε συστατικών [σκάντα] που γεννιούνται από τέτοιες πράξεις είναι αυτό που εννοείται με τη φράση το γίγνεσθαι είναι η προϋπόθεση για τη γέννηση.

Η ωρίμανση της ανάπτυξης των συνόλων που σχηματίζονται από τη γέννηση, καθώς και η διάλυσή τους, είναι αυτό που εννοείται με τη φράση η γέννηση είναι η προϋπόθεση για τα γηρατειά και τον θάνατο. 

Έτσι, αυτή η δωδεκάπτυχη εξαρτημένη εκδήλωση — η οποία προέρχεται από πολλές διαφορετικές αιτίες και πολλές διαφορετικές συνθήκες, δεν είναι ούτε μόνιμη ούτε παροδική, δεν είναι ούτε σύνθετη ούτε ασύνθετη, δεν στερείται αιτίας ή συνθήκης, δεν αποτελεί υποκείμενο εμπειρίας, και δεν είναι κάτι αναλώσιμο, φθαρτό ή κάτι που παύει— συνεχίζεται από αμνημονεύτων χρόνων, χωρίς διακοπή, όπως η ροή ενός ποταμού. 

Αυτή η δωδεκάπτυχη εξαρτημένη εκδήλωση — — η οποία προέρχεται από πολλές διαφορετικές αιτίες και πολλές διαφορετικές συνθήκες, δεν είναι ούτε μόνιμη ούτε παροδική, δεν είναι ούτε σύνθετη ούτε ασύνθετη, δεν στερείται αιτίας ή συνθήκης, δεν αποτελεί υποκείμενο εμπειρίας, και δεν είναι κάτι αναλώσιμο, φθαρτό ή κάτι που παύει — συνεχίζεται πράγματι από αμνημονεύτων χρόνων, χωρίς διακοπή, όπως η ροή ενός ποταμού. Εντούτοις, υπάρχουν τέσσερις κρίκοι που λειτουργούν ως η αιτία για τη συγκρότηση αυτής της δωδεκάπτυχης εξαρτημένης εκδήλωσης. Ποιοι είναι αυτοί οι τέσσερις κρίκοι; Συγκεκριμένα, η άγνοια, η επιθυμία/λαχτάρα, το κάρμα και η συνείδηση. 

Η συνείδηση λειτουργεί ως αιτία έχοντας τη φύση του σπόρου. Το κάρμα λειτουργεί ως αιτία έχοντας τη φύση του χωραφιού. Η άγνοια και η λαχτάρα/επιθυμία λειτουργούν ως αιτίες έχοντας τη φύση των μολύνσεων. 

Το κάρμα και οι μολύνσεις κάνουν τον σπόρο της συνείδησης να αναπτυχθεί. Εδώ, το κάρμα λειτουργεί ως το χωράφι για τον σπόρο της συνείδησης. Η λαχτάρα/επιθυμία υγραίνει τον σπόρο της συνείδησης. Η άγνοια σπέρνει τον σπόρο της συνείδησης. Χωρίς αυτές τις συνθήκες, ο σπόρος της συνείδησης δεν αναπτύσσεται.

Σε αυτή τη διαδικασία, το κάρμα δεν σκέφτεται: “Εγώ λειτουργώ ως το χωράφι για τον σπόρο της συνείδησης”. Ούτε η λαχτάρα/επιθυμία σκέφτεται: “Εγώ υγραίνω τον σπόρο της συνείδησης”. Ούτε η άγνοια σκέφτεται: “Εγώ σπέρνω τον σπόρο της συνείδησης”. Ούτε ο σπόρος της συνείδησης σκέφτεται: “Εγώ παράγομαι από αυτές τις συνθήκες”. Κι όμως, όταν ο σπόρος της συνείδησης αναπτύσσεται —φυτεμένος στο χωράφι του κάρμα, ποτισμένος από το νερό της λαχτάρας/επιθυμίας και στρωμένος με το λίπασμα της άγνοιας— ο βλαστός του ονόματος και της μορφής εκδηλώνεται μέσα στη μήτρα της μητέρας που πρόκειται να επαναγεννηθεί κανείς. 

Και αυτός ο βλαστός του ονόματος και της μορφής δεν έχει δημιουργηθεί από τον εαυτό του, δεν έχει δημιουργηθεί από άλλον, δεν έχει δημιουργηθεί και από τα δύο, δεν έχει δημιουργηθεί από τον Ίσβαρα, δεν έχει μεταμορφωθεί από τον χρόνο, δεν προέρχεται από την πρακρίτι, δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα και δεν έχει γεννηθεί χωρίς καμία αιτία. Εντούτοις, από τον συνδυασμό της ένωσης των γονέων, της περιόδου της ωορρηξίας και άλλων συνθηκών, ο σπόρος της συνείδησης, γεμάτος από την τάση για προσκόλληση, παράγει τον βλαστό του ονόματος και της μορφής μέσα στη μήτρα της μητέρας που πρόκειται να συμβεί η επαναγέννηση. Διότι, αν και τα πράγματα στερούνται ιδιοκτήτη, στερούνται ιδιοκτησίας, είναι ασύλληπτα, όμοια με τον χώρο, και η φύση τους είναι το γνώρισμα της ψευδαίσθησης[31], δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών. 

Για παράδειγμα, η συνείδηση του ματιού αναδύεται μέσω πέντε παραγόντων. Ποιων πέντε παραγόντων; Συγκεκριμένα, η συνείδηση του ματιού αναδύεται με βάση το μάτι στο οποίο βασίζεται, τη μορφή, το φως, το διάστημα και την κατάλληλη προσοχή. Εδώ, το μάτι λειτουργεί ως η βάση για τη συνείδηση του ματιού. Η μορφή λειτουργεί ως το αντικείμενο αντίληψης για τη συνείδηση του ματιού. Το φως λειτουργεί ως ορατότητα. Το διάστημα λειτουργεί μη παρεμποδίζοντας. Η κατάλληλη προσοχή λειτουργεί ως νοητική αντανάκλαση. Χωρίς αυτές τις συνθήκες, η συνείδηση του ματιού δεν μπορεί να αναδυθεί. Όταν όμως η εσωτερική πηγή της αίσθησης, το μάτι, δεν παρουσιάζει έλλειψη, και ομοίως, όταν η μορφή, το φως, το διάστημα και η κατάλληλη προσοχή δεν παρουσιάζουν έλλειψη, τότε από τη συνεύρεση όλων αυτών των παραγόντων, αναδύεται η συνείδηση του ματιού. 

Το μάτι δεν σκέφτεται: “Εγώ χρησιμεύω ως η βάση για τη συνείδηση του ματιού”. Ούτε η μορφή σκέφτεται: “Εγώ χρησιμεύω ως το αντικείμενο αντίληψης για τη συνείδηση του ματιού”. Ούτε το φως σκέφτεται: “Εγώ λειτουργώ ως η ορατότητα για τη συνείδηση του ματιού”. Ούτε το διάστημα σκέφτεται: “Εγώ δεν παρεμποδίζω τη συνείδηση του ματιού”. Ούτε η κατάλληλη προσοχή σκέφτεται: “Εγώ παρέχω νοητική αντανάκλαση για τη συνείδηση του ματιού”. Ούτε η συνείδηση του ματιού σκέφτεται: “Εγώ παράγομαι από αυτές τις συνθήκες”. Κι όμως, η συνείδηση του ματιού γεννιέται από την παρουσία αυτών των συνθηκών. Παρομοίως, μια αντίστοιχη ανάλυση θα πρέπει να εφαρμοστεί και στις υπόλοιπες αισθήσεις.

1.50 Εδώ, δεν υπάρχει απολύτως τίποτα που να μεταβαίνει από αυτή την ύπαρξη στην επόμενη. Κι όμως, επειδή δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών, το αποτέλεσμα του κάρμα παρόλα αυτά εκδηλώνεται. Είναι όπως η εμφάνιση της αντανάκλασης ενός προσώπου στην επιφάνεια ενός καλά γυαλισμένου καθρέφτη. Το πρόσωπο δεν έχει μετατοπιστεί πάνω στην επιφάνεια του καθρέφτη, αλλά επειδή δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών, το πρόσωπο παρόλα αυτά εμφανίζεται εκεί. 

Παρομοίως, δεν υπάρχει κανένας απολύτως που να μετενσαρκώνεται από εδώ μετά τον θάνατο και να γεννιέται κάπου αλλού. Κι όμως, επειδή δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών, το αποτέλεσμα του κάρμα παρόλα αυτά εκδηλώνεται. Είναι όπως ο δίσκος του φεγγαριού που ταξιδεύει σε μια απόσταση σαράντα δύο χιλιάδων γιοτζάνα πάνω από τη γη, κι όμως η αντανάκλασή του εμφανίζεται σε μικρά δοχεία γεμάτα με νερό. Δεν μετακινήθηκε το φεγγάρι από τη θέση του και μπήκε στα μικρά δοχεία τα γεμάτα με νερό. Όμως, επειδή δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών, ο δίσκος του φεγγαριού παρόλα αυτά εμφανίζεται εκεί. 

Ομοίως, το ότι δεν υπάρχει κανένας απολύτως που να μεταβαίνει από εδώ μετά τον θάνατο και να γεννιέται κάπου αλλού, κι όμως, επειδή δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών, το αποτέλεσμα του κάρμα δεν παύει να εκδηλώνεται, είναι όπως μια φωτιά που ανάβει λόγω της συνεύρεσης των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών της, και όχι όταν υπάρχει έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών της. 

Με τον ίδιο τρόπο, αν και τα φαινόμενα είναι χωρίς ιδιοκτήτη, χωρίς ιδιοκτησία, είναι ασύλληπτα, όμοια με το διάστημα, και η φύση τους είναι το γνώρισμα της ψευδαισθήσεως, επειδή δεν υπάρχει καμία έλλειψη των απαιτούμενων αιτιών και συνθηκών, ο σπόρος της συνείδησης που γεννιέται από το κάρμα και τις μολύνσεις δεν παύει να παράγει τον βλαστό του ονόματος και της μορφής μέσα στη μήτρα της μητέρας που πρόκειται να γίνει η επαναγέννηση. 

Έτσι πρέπει να θεωρείται η σχέση των συνθηκών στην εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση. 

Εδώ, η εσωτερική εξαρτημένη εκδήλωση πρέπει να εξετάζεται μέσα από πέντε χαρακτηριστικά. Ποια είναι αυτά; Ως μη μόνιμη, ως μη ασυνεχής, ως μη εμπεριέχουσα επαναγέννηση, ως η παραγωγή ενός μεγάλου αποτελέσματος από μια μικρή αιτία και ως μια συνέχεια παρόμοιου τύπου. 

Πώς είναι μη μόνιμη; Είναι μη μόνιμη επειδή τα τελικά σκάντα κατά τον θάνατο είναι ένα πράγμα και εκείνα κατά τη γέννηση είναι ένα άλλο· δηλαδή, τα τελικά σκάντα κατά τον θάνατο δεν είναι τα ίδια με εκείνα κατά τη γέννηση. Κι όμως, μόνο όταν τα τελικά σκάντα κατά τον θάνατο παύσουν, αναδύονται τα σκάντα κατά τη γέννηση. 

Πώς είναι μη ασυνεχής; Είναι μη ασυνεχής επειδή τα σκάντα κατά τη γέννηση δεν αναδύονται από τα τελικά σκάντα κατά τον θάνατο ούτε όταν αυτά έχουν ήδη παύσει, ούτε όταν δεν έχουν ακόμη παύσει. Σαν τη ζυγαριά που γέρνει από πάνω προς τα κάτω, τα σκάντα κατά τη γέννηση αναδύονται ακριβώς τη στιγμή που τα τελικά σκάντα κατά τον θάνατο έχουν παύσει. 

Πώς δεν εμπεριέχει επαναγέννηση; Δεν εμπεριέχει επαναγέννηση καθώς όντα από διάφορες μορφές ύπαρξης πραγματοποιούν την επαναγέννηση τους με έναν κοινό τρόπο γέννησης[32]. 

Πώς συνεπάγεται την παραγωγή ενός μεγάλου αποτελέσματος από μια μικρή αιτία; Η ωρίμανση ενός μεγάλου αποτελέσματος βιώνεται από την εκτέλεση μιας μικρής πράξης. Έτσι, συνεπάγεται την παραγωγή ενός μεγάλου αποτελέσματος από μια μικρή αιτία. 

Εμπεριέχει μια συνέχεια παρόμοιου τύπου επειδή η ωρίμανση μιας πράξης βιώνεται ακριβώς σύμφωνα με την πράξη που εκτελέστηκε[33]. 

Σεβάσμιε Σαριπούτρα, όποιος βλέπει με τέλεια σοφία αυτή την εξαρτημένη εκδήλωση —έτσι όπως την δίδαξε τέλεια ο Μπαγκαβάν— ακριβώς όπως πραγματικά είναι: δηλαδή πάντα και παντοτινά χωρίς ζωτική δύναμη, στερούμενη ζωτικής δύναμης, αληθινή, αλάνθαστη, αγέννητη, μη αναδυθείσα, αδημιούργητη, ασύνθετη, ανεμπόδιστη, που δεν γίνεται αντιληπτή από τις αισθήσεις, γαλήνια, άφοβη, αδιαμφισβήτητη, ανεξάντλητη και από τη φύση της αεικίνητη— όποιος τη βλέπει πλήρως και αληθινά ως μη πραγματική, μάταιη, κούφια, χωρίς υπόσταση, σαν αρρώστια, σαν απόστημα, σαν αγκάθι, ως αξιοθρήνητη, εφήμερη, επώδυνη, κενή και χωρίς εαυτό, ένας τέτοιος άνθρωπος δεν αναλογίζεται το παρελθόν σκεπτόμενος: “Υπήρχα στο παρελθόν ή όχι; Τι ήμουν στο παρελθόν; Πώς ήμουν στο παρελθόν;” Ούτε αναλογίζεται το μέλλον: “Θα υπάρχω στο μέλλον ή όχι; Τι θα είμαι στο μέλλον; Πώς θα είμαι στο μέλλον;” Ούτε αναλογίζεται το παρόν σκεπτόμενος: “Τι είναι αυτό; Πώς είναι αυτό; Όντας τι, τι θα γίνουμε; Από πού έρχεται αυτό το ον; Πού θα πάει όταν, πεθαίνοντας, επαναγεννηθεί από εδώ;” 

1.60 Όποιες δοξασίες κι αν πρεσβεύουν οι ασκητές και οι βραχμάνοι σε όλο τον κόσμο —είτε περιλαμβάνουν την πίστη σε έναν εαυτό, την πίστη σε ένα ον, την πίστη σε μια ζωτική δύναμη, την πίστη σε ένα πρόσωπο, είτε την πίστη σε τελετές και γιορτές— τέτοιες δοξασίες, επιρρεπείς στην ταραχή και την νωθρότητα[34], εγκαταλείπονται όλα εκείνη τη στιγμή. Καθώς γίνονται πλήρως κατανοητά ως ψευδή, αυτές οι πεποιθήσεις κόβονται από τη ρίζα και μαραίνονται σαν την κορυφή ενός φοινικόδεντρου[35], χωρίς ποτέ να αναδυθούν ή να παύσουν στο μέλλον. 

Σεβάσμιε Σαριπούτρα, όποιος είναι προικισμένος με μια τέτοια αποδοχή του Ντάρμα και έτσι κατανοεί τέλεια την εξαρτημένη εκδήλωση, λαμβάνει την προφητεία για την ανυπέρβλητη, τέλεια και πλήρη αφύπνιση από τον Τατάγκατα, τον Άρχατ, τον τέλεια και ολοκληρωτικά αφυπνισμένο, τον κάτοχο της τέλειας γνώσης και συμπεριφοράς, τον Σουγκάτα, τον γνώστη του κόσμου, τον ασύγκριτο ηνίοχο όσων χρειάζονται καθοδήγηση, τον δάσκαλο θεών και ανθρώπων, τον Μπαγκαβάν, τον Βούδα, με αυτόν τον τρόπο: ‘Ένας τέτοιος άνθρωπος θα γίνει ένας τέλειος και ολοκληρωμένος Βούδας!’

Αφού ο μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια μίλησε έτσι, ο σεβάσμιος Σαριπούτρα, μαζί με τον κόσμο των θεών, των ανθρώπων, των ασούρα και των γκαντάρβα, χάρηκαν και εξύμνησαν όσα είχε διδάξει ο μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια.

 

Έτσι ολοκληρώνεται η Ευγενής Μαχαγιάνα Σούτρα, Το Φύτρο του Ρυζιού.

 [1] εξαρτημένη εκδήλωση / rten cing ’brel bar ’byung ba / རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ། / pratītya­samutpāda. Η κεντρική βουδιστική διδασκαλία που διδάσκει ότι τα πράγματα είναι κενά από εγγενή φύση και, ως εκ τούτου, στερούνται ανεξάρτητης ύπαρξης, αλλά υπάρχουν προσωρινά στο βαθμό που δημιουργούνται μέσω της αλληλεπίδρασης διαφόρων αιτιωδών παραγόντων.

[2] Μαζί με τον Μαουντγκαλιαγιάνα, ο Σαριπούτρα ήταν ένας από τους δύο κύριους μαθητές του Βούδα. Γνωστός ως μεγάλος Άρχατ, ζήτησε κάποιες σημαντικές διδασκαλίες, όπως τις σούτρες της Πρατζναπαραμίτα, και είναι ιδιαίτερα γνωστός για τη βαθιά του ενόραση (πράτζνα).

[3] Ο Μποντισάτβα Μαϊτρέγια αποτελεί σημαντική μορφή σε πολλές βουδιστικές παραδόσεις, όπου θεωρείται ομόφωνα ως ο Βούδας της μελλοντικής εποχής. Λέγεται ότι σήμερα κατοικεί στον πεδίο Τουσίτα, ως αντιβασιλέας του Σακυαμούνι, όπου περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να επαναγεννηθεί για τελευταία φορά και να γίνει ο πέμπτος Βούδας του Τυχερού Κάλπα, αποκαθιστώντας το Ντάρμα σε αυτόν τον κόσμο μετά την εξαφάνιση των διδασκαλιών του σημερινού Βούδα. Στις σούτρες της Μαχαγιάνα, ο Μαϊτρέγια έχει την ίδια θέση με άλλους κεντρικούς μποντισάτβα, όπως ο Μαντζούσρι και ο Αβαλοκιτεσβάρα, και το όνομά του εμφανίζεται συχνά στις σούτρες, είτε ως συνομιλητής του Βούδα είτε ως δάσκαλος του Ντάρμα. Το όνομα Μαϊτρέγια σημαίνει κυριολεκτικά «Αγαπητός». Είναι επίσης γνωστός ως Ατζίτα, που σημαίνει «Ανίκητος».

[4] Ο όρος αυτός έχει πολλαπλές και αλληλένδετες έννοιες. Στο παρόν κείμενο, οι κύριες έννοιες είναι οι εξής: (1) η διδασκαλία που δίδαξε ο Βούδας (Ντάρμα)· (2) η απόλυτη πραγματικότητα που αποτελεί τη βάση της διδασκαλίας του Βούδα και εκφράζεται μέσω αυτής (Ντάρμα)· (3) οι ασκήσεις που ορίζει η διδασκαλία του Βούδα (ντάρμα)· (4) οι διάφορες αφυπνισμένες ιδιότητες ή επιτεύγματα που αποκτώνται μέσω της πρακτικής και της συνειδητοποίησης της διδασκαλίας του Βούδα (ντάρμα); (5) οι ιδιότητες γενικά, δηλαδή τα φαινόμενα ή τα φαινομενικά χαρακτηριστικά (ντάρμα); και (6) τα νοητικά αντικείμενα (ντάρμα).

[5] Η άγνοια του νου σχετικά με την πρωταρχική φωτισμένη του φύση οδηγεί στους σχηματισμούς δηλ τις καρμικές αποτυπώσεις  που διαμορφώνουν το μέλλον μας. Αυτοί οι σχηματισμοί είναι σαν προγραμματισμός που χρωματίζει την συνείδηση. Μόλις η συνείδηση μπει σε μήτρα, αρχίζει να αναπτύσσεται το έμβρυο -μορφή ενώ το όνομα είναι οι αντιλήψεις και ψυχολογικές λειτουργίες. Καθώς το έμβρυο μεγαλώνει αναπτύσσονται τα εργαλεία των αισθήσεων με τα οποία θα γνωρίσει τον κόσμο και μόλις γεννηθεί έρχεται σε επαφή με τον εξωτερικό κόσμο, το μάτι συναντά τις μορφές κλπ. Η επαφή γεννά την αίσθηση, αν είναι ευχάριστη γεννιέται η επιθυμία να την επαναλάβουμε, αν είναι δυσάρεστη να την αποφύγουμε. Η επιθυμία φουντώνει και γίνεται προσκόλληση. Αυτό ενεργοποιεί τη διαδικασία του γίγνεσθαι, της συνέχειας της ύπαρξης μας όπου προετοιμαζόμαστε για την επόμενη επαναγέννηση. Την καρμική ροή του γίγνεσθαι ακολουθεί η γέννηση σε νέο σώμα, η γήρανση, η αρρώστια, ο θάνατος, η θλίψη και η οδύνη

[6] Έξι πηγές των αισθήσεων είναι τα όργανα των αισθήσεων (μάτια, μύτη, αυτιά, γλώσσα, αφή και νους) με τα αντίστοιχα αντικείμενα τους (μορφές, οσμές, ήχοι, γεύσεις, αντικείμενα αφής και νοητικά αντικείμενα).

[7] Ευχάριστη, δυσάρεστη και ουδέτερη αίσθηση

[8] Αν και μεταφράζεται ως «ιδιοποίηση» (appropriation), η ουσιαστική του σημασία είναι «προσκόλληση», «άρπαγμα» ή «γάντζωμα». Σε ορισμένα κείμενα, αναφέρονται τέσσερις τύποι προσκόλλησης (upādāna): στην επιθυμία (rāga), στην άποψη (dṛṣṭi), στους κανόνες και τις τελετουργίες ως υπέρτατες (śīla­vrata­parāmarśa) και στην πίστη σε ένα «εγώ» (ātmavāda).

[9] Όλα τα φαινόμενα

[10] Εδώ μάλλον έχει την έννοια της εκπαίδευσης και των ιδιοτήτων

[11] Ο όρος «πράγματα» εδώ αντιστοιχεί στους όρους dharma / chos. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρωτότυπο κείμενο, σε αυτό και στο επόμενο απόσπασμα, συνδέει τους όρους dharma / chos με τις έννοιες «φαινόμενα», «πραγματικότητα» και «διδασκαλία».

[12] Πραγματικότητα, αληθινή φύση

[13] Suchness / αληθινή φύση των πραγμάτων

[14] Κυριολεκτικά «άρχοντας», ο όρος αυτός αποτελεί επίθετο του θεού Σίβα, αλλά στα βουδιστικά κείμενα χρησιμοποιείται γενικότερα ως γενική έννοια του «υπέρτατου όντος», στο οποίο αποδίδεται η δημιουργία του σύμπαντος.

[15] Σαν να ήταν ο χρόνος κάποια δύναμη που κάνει τα πράγματα να συμβούν

[16]Σύμφωνα με το Ινδικό φιλοσοφικό σύστημα Sāṁkhya, η πρωταρχική ουσία από την οποία εξελίσσεται το υλικό σύμπαν, σε αντίθεση με τον Πουρούσα, την καθαρή συνείδηση.

[17] Ο σπόρος πρέπει να αλλάξει για να βγει το φύτρο, δεν υπάρχει κενό, υπάρχει ροή, δεν υπάρχει μια κρυφή ουσία που ξεκολλά από τον σπόρο και μετακομίζει στο φύτρο, από ένα μικρό σποράκι ένα μεγάλο δέντρο και αν φυτέψεις ρύζι, θα πάρεις ρύζι

[18] Αιτιακή σχέση (Causal relation) ή αιτιότητα: Σημαίνει τη σχέση που αφορά την ίδια την αιτία (το αίτιο). Είναι η σχέση που συνδέει την αιτία με το αποτέλεσμα. Επειδή το κείμενο λέει «from a seed comes a sprout» (η αιτία φέρνει το αποτέλεσμα)

[19] Οι συνειδήσεις των πέντε αισθήσεων

[20] Τα πέντε στοιχεία [γη, νερό, φωτιά, αέρας, διάστημα] μαζί με τη νοητική συνείδηση [5 συνειδήσεις των αισθήσεων και 1 νοητική που είναι μολυσμένη από την αυταπάτη του ‘εγώ’,  μαζί σαν καλάμια δεμένα σε δεμάτι που στέκεται όρθιο, αλλιώς αν λείπει ένα στοιχείο απ αυτά θα πέσει, δημιουργούν το σώμα και τον ψυχισμό [όνομα και μορφή] του εμβρύου

[21] Δηλαδή είναι πλήρες, άθικτο, κατάλληλο

[22] Ο θιβετιανός όρος ma ning είναι ευρύτερος από οποιονδήποτε υπάρχοντα αγγλικό όρο και αναφέρεται όχι μόνο σε εκείνους των οποίων τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά δεν ορίζονται σαφώς ως αρσενικά ή θηλυκά (ίντερσεξ/μεσοφυλικοί), αλλά και σε εκείνους που δεν έχουν καθόλου αναπαραγωγικά όργανα, σε εκείνους που μπορεί να έχουν και τα δύο, καθώς και σε άτομα που είναι ουδέτερα, στείρα ή που απλώς έχουν σωματικά ή μη σωματικά χαρακτηριστικά ενός ma ning.

[23] Ο θιβετιανός όρος gso ba, που κυριολεκτικά σημαίνει "θρέψη"(επειδή η ψυχή θεωρούνταν αυτό που "τρέφει" ή συντηρεί τη ζωή), αλλά εδώ μεταφράζεται ως "ψυχή", δεν συναντάται στις σανσκριτικές πηγές (Reat, σελ. 50). Συγκρίνετε επίσης με τον Schoening (τόμ. 1, σελ. 296 σημ. 2). Γενικά, ωστόσο, η λίστα των στοιχείων στη θιβετιανή μετάφραση που περιλαμβάνει το gso ba εμφανίζεται σε αρκετά σανσκριτικά βουδιστικά κείμενα. Ο Sastri (σελ. 9 σημ. 45) αναφέρεται σε μια τέτοια περίπτωση στο έργο Bodhicaryāvatārapañjikā του Prajñākaramati (όπου, ωστόσο, σημειώνεται ως παράθεμα από κείμενο της Πραζνιαπαραμίτα) και εισάγει τον όρο poṣa βάσει αυτού. Ο De La Vallée Poussin (σελ. 79) εισάγει επίσης τον όρο poṣa, χωρίς όμως να αναφέρει κάποια πηγή. Ο Edgerton, στο λήμμα του για τη λέξη poṣa (την οποία ορίζει ως "πρόσωπο, ατομικότητα, ψυχή, πνεύμα"), αναφέρει το gso ba ως μια κοινή θιβετιανή απόδοση. Ο ίδιος εικάζει ότι η θιβετιανή μετάφραση προέρχεται από την αντίληψη ότι η σανσκριτική λέξη poṣa παράγεται από τη ρίζα puṣ, που σημαίνει "ευδοκιμώ, τρέφω", ενώ είναι πιο πιθανό να προέρχεται από τη λέξη puruṣa (άνθρωπος/κοσμικός άνθρωπος).

[24] Του αισθητηρίου οργάνου, του αντικειμένου και της συνείδησης

[25] Ευχάριστη, δυσάρεστη, ουδέτερη αίσθηση

[26] εννοεί τον πόνο που προκύπτει επειδή ο νους εμπλέκεται ενεργά και αναμασά τη δυστυχία του.

[27] Ο σανσκριτικός όρος āyadvāra (Reat, σελ. 53) περιλαμβάνει εδώ το συνθετικό āya της λέξης āyatana και ορίζεται από τον Edgerton ως "αιτία ή μέσο (κυριολεκτικά πόρτα) άφιξης ή προέλευσης". Η θιβετιανή απόδοση skye ba’i sgo δίνει την έννοια της "πόρτας της ανάδυσης" (ή πύλης της γέννησης).

[28] Καρμικοί σχηματισμοί και καταστάσεις συνείδησης που οδηγούν σε επαναγέννηση σε ευχάριστες καταστάσεις μέσα στο πεδίο των επιθυμιών.

[29] Καρμικοί σχηματισμοί και καταστάσεις συνείδησης που οδηγούν σε επαναγέννηση στα τρία κατώτερα πεδία: των ζώων, των πεινασμένων πνευμάτων και των όντων της κόλασης.

[30] Καρμικοί σχηματισμοί και καταστάσεις συνείδησης που οδηγούν σε αναγέννηση στο πεδίο των μορφών και στο άμορφο πεδίο.

[31] Παρόλο που τα πράγματα είναι κενά από εγγενή ύπαρξη, δεν είναι ανύπαρκτα. Εμφανίζονται, λειτουργούν και αλληλοεπιδρούν. Αυτή η εμφάνιση πραγμάτων που στερούνται πραγματικής ουσίας είναι ο ορισμός της ψευδαίσθησης (māyā)

[32] Ένας άνθρωπος, ένας θεός (ντέβα) από ένα ανώτερο πεδίο και ένα ον από ένα κατώτερο πεδίο πεθαίνουν. Λόγω του κάρμα τους, και οι τρεις τυχαίνει να επαναγεννηθούν στον κόσμο των ανθρώπων ως κουτάβια από την ίδια σκυλίτσα. Αν υπήρχε μια μόνιμη, συμπαγής ψυχή που «μεταναστεύει», η «ανθρώπινη ψυχή», η «θεϊκή ψυχή» και η «κατώτερη ψυχή» θα έπρεπε να διατηρήσουν την ξεχωριστή τους ταυτότητα. Όμως, στο νέο τους σώμα, και οι τρεις αναπτύσσουν τη συνείδηση και τη μορφή ενός σκύλου. Δεν υπάρχει κάποια σταθερή ψυχή που βγαίνει από ένα σώμα και μπαίνει αυτούσια σε ένα άλλο όπως θεωρείται η μετενσάρκωση

[33] Όταν το ον αλλάζει πεδίο ύπαρξης, η εξωτερική του μορφή και η προσωπικότητά του διαλύονται (δεν υπάρχει μετενσάρκωση ψυχής). Όμως, η ποιότητα των πράξεων του (το κάρμα) είναι αυτή που καθορίζει με απόλυτη ακρίβεια το πού και πώς θα γίνει η επόμενη γέννηση. Η συνέχεια δεν αφορά ένα «πράγμα» που ταξιδεύει, αλλά έναν «νόμο» που συνεχίζει να εφαρμόζεται.

[34] Ο Καμαλασίλα φαίνεται πως είχε υπόψη του μια εκδοχή παρόμοια με τη Θιβετανική, καθώς αναφέρει στο έργο του Śālistamba-ṭīkā (σελ. 422): ““Ταραχή ή νωθρότητα” σημαίνει ότι ο νους είναι είτε διασπασμένος είτε αποσυρμένος. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά των δοξασιών.”

[35] Σε αντίθεση με άλλα δέντρα, ο φοίνικας δεν παράγει κάμβιο—το στρώμα εκείνο που κλείνει μια πληγή και προστατεύει τον κορμό από το σάπισμα. Ως εκ τούτου, ένας φοίνικας πεθαίνει όταν κοπεί η κορυφή του.