Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια (2) 

 

འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཆོས་བརྒྱད་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

’phags pa byams pas chos brgyad zhus pa zhes bya ba theg pa chen po’i mdo

 

Η Ευγενής Μαχαγιάνα Σούτρα Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια (2) για τις Οκτώ Ιδιότητες

 

Ārya­maitreya­paripṛcchā­dharmāṣṭa­nāma­mahā­yāna­sūtra

                                 Maitreya­paripṛcchā­dharmāṣṭa

Toh 86

Degé Kangyur, vol. 44 (dkon brtsegs, cha), folios 116.b–119.b

 

Translated by Karen Liljenberg and Ulrich Pagel
under the patronage and supervision of 84000: Translating the Words of the Buddha.

First published 2016

Current version v 1.34.10 (2021)
Generated by 84000 Reading Room v2.18.4.1

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στην Ερώτηση του Μαϊτρέγια για τις Οκτώ Ιδιότητες, ο Μαϊτρέγια ρωτά τον Βούδα ποιες ιδιότητες χρειάζονται οι μποντισάτβα, για να είναι σίγουροι ότι θα ολοκληρώσουν το μονοπάτι προς τη φώτιση. Στην απάντηση, ο Βούδας απαριθμεί εν συντομία οκτώ ιδιότητες. Ξεκινώντας από την εξαιρετική πρόθεση να φωτιστεί κανείς, περιλαμβάνεται η συμπονετική αγάπη, καθώς και η πραγμάτωση της τελειότητας της σοφίας, την οποία ο Βούδας εξηγεί σε σχέση με τον στοχασμό πάνω στους δώδεκα κρίκους της εξαρτημένης παραγωγής. 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Αυτή η σούτρα μεταφράστηκε από την Dr. Karen Liljenberg, με σύμβουλο τον Dr. Ulrich Pagel.

Αυτή η μετάφραση ολοκληρώθηκε υπό την αιγίδα και την εποπτεία του 84000

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια για τις Οκτώ Ιδιότητες, όπως και οι περισσότερες από τις σούτρα που απαρτίζουν τη συλλογή Ratnakūṭa, μεταφράστηκε στα θιβετανικά από ένα σανσκριτικό πρωτότυπο που έχει πλέον χαθεί, αλλά που μπορεί να χρονολογείται ήδη από τον πρώτο ή τον δεύτερο αιώνα μ.χ. δηλαδή αρκετούς αιώνες πριν από τη σύνταξη της ίδιας της συλλογής. Εκτός από τη θιβετιανή έκδοση Κανγκιούρ, που μεταφράστηκε τον 9ο αιώνα, η σούτρα σώζεται μόνο σε μια παλαιότερη κινεζική μετάφραση.

Τόσο το έργο που μεταφράζεται εδώ, όσο και το έργο που προηγείται στη συλλογή δλδ Το ερώτημα του Μαϊτρέγια επικεντρώνονται στη σημαντική μορφή του μποντισάτβα Μαϊτρέγια, ο οποίος είναι γενικά αποδεκτό ότι προορίζεται να είναι ο μελλοντικός Βούδας αυτού του κοσμικού συστήματος.

Σε αυτή τη σούτρα, ο Μαϊτρέγια ρωτά τον Βούδα ποιες ιδιότητες χρειάζονται οι μποντισάτβα για να είναι σίγουροι ότι θα ολοκληρώσουν ολόκληρο το μονοπάτι προς τη φώτιση. Ο Βούδας απαντά με μια λίστα οκτώ ιδιοτήτων που, ενώ μεμονωμένα είναι όλα τυπικά στοιχεία του μονοπατιού Μαχαγιάνα, ως οκτάδα εδώ, φαίνεται πως αφορά ειδικά αυτό το κείμενο. Ο Βούδας εξηγεί εν συντομία κάθε ιδιότητα και, στην εξήγηση της τελευταίας‍-της τελειότητας της σοφίας‍[1]-περιγράφει τη διδασκαλία των δώδεκα κρίκων της εξαρτημένης παραγωγής τόσο στην "κανονική" όσο και στην "αντίστροφη" σειρά τους, που αντιστοιχούν στην αιτιότητα και την παύση.

Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η ακριβής ιστορική σχέση του Ερωτήματος του Μαϊτρέγια για τις Οκτώ Ιδιότητες με το Ερώτημα του Μαϊτρέγια (Toh 85), με τη μεγαλύτερη σούτρα που προηγείται. Τα θέματά τους είναι προφανώς στενά συνδεδεμένα‍ και στις δύο, ο Μαϊτρέγια ρωτά τον Βούδα για τις ιδιότητες των μποντισάτβα. Ωστόσο, το γεωγραφικό τους περιβάλλον διαφέρει: Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια για τις Οκτώ Ιδιότητες λαμβάνει χώρα στο βουνό Κορυφή του Γύπα κοντά στη Rājagṛha, όπως και πολλές άλλες σούτρα της Ratnakūṭa, ενώ Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια παραδίδεται σε μια σχετικά αδιευκρίνιστη τοποθεσία, στο όρος Śuśumāra[2] στη χώρα των Bhargas.

Και τα δύο κείμενα περιλαμβάνονται στον κατάλογο των πρώιμων μεταφράσεων Denkarma (ldan dkar ma), που χρονολογείται σε ένα έτος του δράκου που θεωρείται πιθανότατα το 824 (αλλά πιθανώς το 812), οπότε πρέπει να έχουν μεταφραστεί μέχρι εκείνη την ημερομηνία. Η μετάφραση αυτής, της μικρότερης σούτρα, αποδίδεται στον Jinamitra και τον Danaśila, και ο Yeshé Dé λέγεται ότι τη διόρθωσε χρησιμοποιώντας την αναθεωρημένη ορολογία (skad gsar). Δεδομένου ότι Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια δεν φαίνεται να χρειάστηκε τέτοια αναθεώρηση, η πρώτη θιβετανική μετάφρασή του από τους Jinamitra και Surendrabodhi, υπό τη συντακτική επίβλεψη του Yeshé Dé, μπορεί να έγινε λίγο αργότερα.

Στο Degé Kangyur, το κείμενο έχει δύο διαφορετικούς τίτλους: Ο πρώτος, στην αρχική γραμμή που το εισάγει ως το 42 τμήμα της Ratnakūṭa, το αποκαλεί "Η ευγενής διαλεύκανση του ερωτήματος του Μαϊτρέγια για τις οκτώ ιδιότητες" ('phags pa byams pas chos brgyad zhus pa lung bstan pa), ενώ ο δεύτερος, αμέσως μετά, είναι απλά "Η Ευγενής Μαχαγιάνα Σούτρα Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια " ('phags pa byams pas zhus pa zhes bya ba theg pa chen po'i mdo), που είναι ίδιος με τον τίτλο τού προηγούμενου κειμένου. Οι σανσκριτικοί τίτλοι και των δύο σούτρα, όπως μεταγράφονται στα θιβετανικά στο Degé Kangyur, είναι επίσης οι ίδιοι: Maitreyaparipṛcchā. Σε άλλα Kangyurs, δίνεται μια ποικιλία παρόμοιων τίτλων, ενώ σε ορισμένα‍ - π.χ. στα Narthang (snar thang) και Stok Palace Manuscript (stog pho brang bris ma) Kangyurs‍ - ο σανσκριτικός τίτλος περιλαμβάνει την αναφορά στις οκτώ ιδιότητες: Maitreyaparipṛcchādharmāṣṭa. Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί αν η αναφορά στις "οκτώ ιδιότητες" υπήρχε στον τίτλο του σανσκριτικού πρωτοτύπου ή, αν όχι, σε ποιο στάδιο ενσωματώθηκε στον τίτλο ως ένας βολικός τρόπος διάκρισης αυτού του κειμένου από το προηγούμενο. Στον θιβετανικό τίτλο, τουλάχιστον, η συμπερίληψη των οκτώ ιδιοτήτων αποτελούσε χαρακτηριστικό σε ορισμένα Kangyurs και άλλους καταλόγους κειμένων στις αρχές της αυτοκρατορικής περιόδου, ακόμη και αν δεν ήταν καθολική. Βρίσκεται (ως 'phags pa byams pas zhus pa'i chos brgyad pa) στον κατάλογο Denkarma των αρχών του 9ου αιώνα που αναφέρθηκε παραπάνω.

Αυτή η σούτρα και η προηγούμενη που βρίσκονται στην ενότητα Ρατνακούτα, που αποκαλούνται απλώς Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια, δεν πρέπει να συγχέονται με μια τρίτη σούτρα  με το ίδιο όνομα που βρίσκεται στην ενότητα της Γενικής Κατηγορίας Σούτρα (mdo sde), το Toh 149, που είναι ένα σύντομο έργο (που επίσης διαδραματίζεται στη Rajagṛha) στο οποίο ο Μαϊτρέγια θέτει μια εντελώς διαφορετική ερώτηση.

Το κύριο θιβετανικό κείμενο που χρησιμοποιήθηκε για την παρούσα μετάφραση ήταν η έκδοση Degé (sde dge) του Kangyur. Μελετήθηκαν και άλλα Kangyur, αλλά, εκτός από τη μία διαφορά που σημειώθηκε, δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφοροποιήσεις.

                                               Η Ευγενής Μαχαγιάνα Σούτρα

Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια για τις Οκτώ Ιδιότητες

 Υποκλίνομαι σε όλους τους Βούδες και τους Μποντισάτβα!

Έτσι άκουσα κάποτε. Ο Ευλογημένος έμενε στη Ρατζαγκρίχα, στο βουνό Κορυφή του Γύπα, μαζί με μια μεγάλη σάνγκα από 1.250 μοναχούς και 10.000 μποντισάτβα. Ο Ευλογημένος, περιτριγυρισμένος από μια ακολουθία πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, εξέτασε αυτούς που βρίσκονταν μπροστά του και δίδαξε το Ντάρμα.

Εκείνη τη στιγμή, ο μποντισάτβα μαχάσατβα Μαϊτρέγια που ήταν παρών σε αυτή ακριβώς τη ακολουθία, σηκώθηκε από τη θέση του, έριξε το ράσο του στον ένα ώμο, γονάτισε στο δεξί του γόνατο και ενώνοντας τις παλάμες των χεριών του, είπε στον Ευλογημένο: «Θα μπορούσε ο Ευλογημένος, αν έχει χρόνο, να απαντήσει σε μια συγκεκριμένη ερώτηση που θα ήθελα να θέσω στον Τατάγκατα, τον Άρχατ, τον τέλεια φωτισμένο Βούδα;»

Ο Ευλογημένος είπε στον μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια: «Μαϊτρέγια, μπορείς να κάνεις στον Τατάγκατα, Άρχατ, τον τέλεια φωτισμένο Βούδα, όποια ερώτηση επιθυμείς. Η απάντησή μου στην ερώτησή σου, θα σε κάνει να χαρείς.»

 Έτσι, αφού ο Ευλογημένος τού έδωσε την ευκαιρία, ο μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια ρώτησε τον Ευλογημένο: «Ευλογημένε, πόσες ιδιότητες χρειάζεται να έχουν οι μποντισάτβα μαχασάτβα για να προσανατολιστούν αμετάκλητα προς την υπέρτατη και τέλεια φώτιση χωρίς να παλινδρομούν, χωρίς να παλινδρομούν ούτε στο ελάχιστο, και να αποκτήσουν ιδιαίτερες πραγματώσεις, να νικήσουν τις αρνητικές και εχθρικές επιρροές, και, ενώ ασκούνται στη συμπεριφορά των μποντισάτβα, να πραγματώσουν τα εγγενή χαρακτηριστικά όλων των φαινομένων όπως ακριβώς είναι και, ως εκ τούτου, να μην νοιώθουν κούραση στη σαμσάρα; Και, έχοντας αυτό το ακούραστο πνεύμα, μέσω της πρωταρχικής επίγνωσης που δεν βασίζεται σε τίποτε άλλο, να αφυπνιστούν γρήγορα στην υπέρτατη, τέλεια φώτιση και να γίνουν Βούδες;»

Ο Ευλογημένος απάντησε στον μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια: «Πολύ καλά, Μαϊτρέγια. Είναι καλό που σκέφτηκες να κάνεις στον Τατάγκατα μια ερώτηση σχετικά με αυτό το θέμα. Επομένως, Μαϊτρέγια, άκουσε καλά και συγκράτησε αυτά που θα σου εξηγήσω».

«Ευλογημένε, αυτό κάνε σε παρακαλώ», είπε ο μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια και άκουσε όπως του είχε υποδείξει ο Ευλογημένος.

Ο Ευλογημένος, με τη σειρά του, συνέχισε: «Μαϊτρέγια, αν οι μποντισάτβα διαθέτουν οκτώ ιδιότητες, θα προσανατολιστούν αμετάκλητα προς την υπέρτατη και τέλεια φώτιση [F.117 .b] χωρίς να παλινδρομήσουν, χωρίς να παλινδρομήσουν ούτε στο ελάχιστο, και θα αποκτήσουν ιδιαίτερες πραγματώσεις, θα νικήσουν τις αρνητικές και εχθρικές επιρροές, και, ενώ θα ασκούνται στη συμπεριφορά των μποντισάτβα, θα πραγματώσουν τα εγγενή χαρακτηριστικά όλων των φαινομένων όπως ακριβώς είναι και επομένως δεν θα νοιώθουν κούραση στη σαμσάρα. Και έχοντας αυτό το ακούραστο πνεύμα, μέσω της πρωταρχικής επίγνωσης που δεν στηρίζεται σε τίποτα άλλο, θα αφυπνιστούν γρήγορα στην υπέρτατη, τέλεια φώτιση και θα γίνουν Βούδες.

Ποιες είναι αυτές οι οκτώ ιδιότητες; Λοιπόν, Μαϊτρέγια, οι μποντισάτβα μαχασάτβα πρέπει να έχουν εξαιρετική πρόθεση, εξαιρετική εφαρμογή, εξαιρετική προσφορά, ικανότητα στην αφιέρωση της αρετής, εξαιρετική στοργική αγάπη, εξαιρετική συμπόνια, επιδεξιότητα στις μεθόδους και ειδίκευση στην τελειότητα της σοφίας.

«Ποια είναι η εξαιρετική πρόθεση αυτών των μποντισάτβα; Ένας μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, θα έχει την πρόθεση να φτάσει στην υπέρτατη τέλεια φώτιση, είτε ακούει επαίνους είτε συκοφαντίες για τον Βούδα. Θα έχει την πρόθεση να φτάσει στην υπέρτατη τέλεια φώτιση, είτε ακούει επαίνους είτε συκοφαντίες για το Ντάρμα. Θα έχει την πρόθεση να φτάσει στην υπέρτατη τέλεια φώτιση, είτε ακούει επαίνους είτε συκοφαντίες για τη Σάνγκα. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν εξαιρετική πρόθεση, Μαϊτρέγια.

 «Ποια είναι η εξαιρετική εφαρμογή αυτών των μποντισάτβα; Αυτοί οι μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, αποκηρύσσουν  τον φόνο, τη κλοπή, την ανάρμοστη σεξουαλική συμπεριφορά, το ψέμα, τη συκοφαντία, την σκληρή ομιλία και το κουτσομπολιό. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν εξαιρετική εφαρμογή, Μαϊτρέγια.

«Ποια είναι η εξαιρετική προσφορά αυτών των μποντισάτβα; Αυτοί οι μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, δίνουν ρούχα, φαγητό, κλινοσκεπάσματα, θεραπευτικά φάρμακα και είδη πρώτης ανάγκης σε ασκητές, βραχμάνους, φτωχούς ανθρώπους και ζητιάνους. Η γενναιοδωρία τους τότε εξαγνίζεται. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν εξαιρετική προσφορά, Μαϊτρέγια.

«Ποια είναι η ικανότητα στην αφιέρωση της αρετής αυτών των μποντισάτβα; Αυτοί οι μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, αφιερώνουν τις συσσωρεύσεις όλων των ριζών της αρετής που έχουν δημιουργήσει με το σώμα, το λόγο και το νου, στην υπέρτατη τέλεια φώτιση. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν ικανότητα της αφιέρωσης της αρετής.

«Ποια είναι η εξαιρετική στοργική αγάπη αυτών των μποντισάτβα; Οι πράξεις του σώματος, του λόγου και του νου αυτών των μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, είναι ευσπλαχνικές. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν εξαιρετική στοργική αγάπη.

«Ποια είναι η εξαιρετική συμπόνια αυτών των μποντισάτβα; Οι πράξεις του σώματος, του λόγου και του νου αυτών των μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, δεν έχουν κακία. [F.118.b] Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν εξαιρετική συμπόνια.

«Ποια είναι η επιδεξιότητα στις μεθόδους αυτών των μποντισάτβα; Αυτοί οι μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, είναι επιδέξιοι στη συμβατική αλήθεια, είναι επιδέξιοι στην απόλυτη αλήθεια και είναι επιδέξιοι και στα δύο. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν επιδεξιότητα στις μεθόδους.

«Ποια είναι η ειδίκευση στην τελειότητα της σοφίας αυτών των μποντισάτβα; Αυτοί οι μποντισάτβα μαχασάτβα, Μαϊτρέγια, εκπαιδεύονται σωστά ως εξής:

«Σκέφτονται: ‘’επειδή υπάρχει το ένα, γεννιέται το άλλο. Λόγω της άγνοιας δημιουργούνται οι καρμικοί σχηματισμοί. Λόγω των καρμικών σχηματισμών, η συνείδηση γεννιέται.  Λόγω της συνείδησης δημιουργείται το όνομα και η μορφή. Λόγω του ονόματος και της μορφής, δημιουργούνται οι έξι πηγές της αντίληψης. Λόγω των έξι πηγών της αντίληψης, γεννιέται η επαφή. Λόγω της επαφής γεννιέται η αίσθηση. Λόγω της αίσθησης γεννιέται η λαχτάρα. Λόγω της λαχτάρας γεννιέται το άρπαγμα. Λόγω του αρπάγματος δημιουργείται το γίγνεσθαι/ύπαρξη. Λόγω του γίγνεσθαι, υπάρχει η γέννηση. Λόγω της γέννησης, υπάρχουν τα γηρατειά και ο θάνατος καθώς και η συμφορές, οι θρήνοι, ο πόνος, η δυστυχία και η αγωνία. Έτσι δημιουργείται αυτός ο μεγάλος σωρός πόνου, χωρίς αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να δημιουργηθεί.

«Όταν παύουν να υπάρχουν αυτές οι συνθήκες, παύει και η ίδια η άγνοια. Όταν παύει η άγνοια, παύουν οι καρμικοί σχηματισμοί. Όταν παύουν οι καρμικοί σχηματισμοί, παύει η συνείδηση. Όταν η συνείδηση παύει, το όνομα και η μορφή παύουν. Όταν το όνομα και η μορφή παύουν, οι έξι πηγές της αντίληψης παύουν. Όταν παύουν οι έξι πηγές αντίληψης, παύει η επαφή. Όταν παύει η επαφή, παύει η αίσθηση [F.119.a]. Όταν παύει η αίσθηση, παύει η λαχτάρα. Όταν παύει η επιθυμία, παύει η λαχτάρα. Όταν παύει η λαχτάρα, παύει η ύπαρξη. Όταν παύει η ύπαρξη, παύει η γέννηση. Όταν παύει η γέννηση, παύουν τα γηρατειά, ο θάνατος, οι συμφορές, οι θρήνοι, ο πόνος, η δυστυχία και η αγωνία. Έτσι παύει αυτός ο μεγάλος σωρός της δυστυχίας.’’ Μ’ αυτόν τον τρόπο οι μποντισάτβα διαθέτουν ειδίκευση στην τελειότητα της σοφίας.

«Μαϊτρέγια, αν οι μποντισάτβα μαχασάτβα κατέχουν αυτές τις οκτώ ιδιότητες, θα αποκτήσουν αμετάκλητα την ύψιστη και τέλεια φώτιση χωρίς να παλινδρομούν, χωρίς να παλινδρομούν ούτε στο ελάχιστο, και θα αποκτήσουν ιδιαίτερες πραγματώσεις- θα νικήσουν τις αρνητικές και εχθρικές επιρροές- και, ενώ θα ασκούνται στη συμπεριφορά των μποντισάτβα, θα πραγματώσουν τα εγγενή χαρακτηριστικά όλων των φαινομένων ακριβώς όπως είναι και επομένως θα νοιώθουν κούραση στη σαμσάρα. Και, καθώς έχουν αυτόν τον ακούραστο νου, μέσω της πρωταρχικής επίγνωσης που δεν στηρίζεται σε τίποτα άλλο, θα αφυπνιστούν γρήγορα στην υπέρτατη, τέλεια φώτιση και θα γίνουν Βούδες.»

Αφού ο Ευλογημένος είπε αυτά τα λόγια, ο μποντισάτβα μαχασάτβα Μαϊτρέγια, μαζί με τους μοναχούς, καθώς και όλοι οι κόσμοι των θεών και των ανθρώπων, των ημίθεων και των γκαντάρβα, χάρηκαν και επαίνεσαν τα λόγια του Ευλογημένου.

 Έτσι ολοκληρώνεται Το Ερώτημα του Μαϊτρέγια για τις Οκτώ Ιδιότητες, το 42^ο από τα 100.000 κεφάλαια της διδασκαλίας του Βούδα που ονομάζεται Ο Ευγενής Μεγάλος Σωρός των Πετραδιών (The Noble Great Heap of Jewels.)

 Μετάφραση, επιμέλεια, αναθεώρηση σύμφωνα με τη νέα ορολογία και οριστική έκδοση από τους Ινδούς διδασκάλους Jinamitra και Danaśila μαζί με τον αρχισυντάκτη και μεταφραστή Bandé Yeshé Dé.

 Οι υποσημειώσεις είναι του κειμένου εκτός κι αν αναφέρεται άλλη πηγή

Κ.Χ. Αύγουστος 2023

---

[1] prajñāpāramitā Η έκτη από τις έξι τελειότητες, αναφέρεται στη βαθιά κατανόηση της κενότητας όλων των φαινομένων, τη πραγμάτωση της απόλυτης πραγματικότητας. Συχνά προσωποποιείται ως θηλυκή θεότητα, που λατρεύεται ως "Μητέρα όλων των Βούδων" (Sarvajinamātā).

[2] Μερικές φορές έχει την εναλλακτική σανσκριτική γραφή Śiśumāragiri.